De strijd tegen de onzichtbare vijand

In 2025 werden er in Nederland meer dan 500 gevallen van mazelen geregistreerd, een zorgwekkende stijging ten opzichte van het voorgaande jaar. Dit markeert de grootste uitbraak van de ziekte sinds twaalf jaar, waarbij het aantal meldingen opliep tot 539. De mazelenuitbraak was zichtbaar in verschillende regio's, waaronder Amsterdam, Brabant-Zuidoost, Haaglanden en Rotterdam-Rijnmond. De situatie werd verder bemoeilijkt door een grote uitbraak in Marokko, die ook invloed had op de besmettingscijfers in Nederland.

Het rapport van het RIVM toont aan dat de vaccinatiegraad onder jonge kinderen opnieuw is gedaald. Slechts 87 procent van de tweejarige kinderen ontving de BMR-prik, een procent minder dan het jaar ervoor. Dit percentage ligt nu structureel onder de 95 procent, wat noodzakelijk is om de bevolking te beschermen tegen uitbraken van kinderziekten. De daling in vaccinatiegraad is deels te wijten aan een toegenomen argwaan tegen vaccineren sinds de coronapandemie en aan hardnekkige geruchten over de veiligheid van vaccins.

De uitbraak van mazelen heeft zich niet alleen beperkt tot specifieke gebieden, maar heeft nu ook scholen in kwetsbare wijken en op scholen met alternatieve levensvisies bereikt. Dit wijst op een bredere verspreiding van de ziekte, die eerder vooral in de Biblebelt voorkwam. Grote steden hebben inmiddels maatregelen genomen om de vaccinatiegraad te verhogen, met enige effectiviteit, vooral bij oudere kinderen en volwassenen.

Ondanks de daling in de vaccinatiegraad voor de BMR-prik, zijn er positieve ontwikkelingen te melden. De vaccinatiegraad voor HPV en meningokokken is gestegen, en recentelijk is er ook een vaccinatie tegen het RS-virus geïntroduceerd. Deze laatste zorgde voor een aanzienlijke afname van het aantal baby's op kinder-IC's in de afgelopen herfst en winter. Driekwart van de baby's heeft inmiddels deze nieuwe vaccinatie ontvangen, wat hoop biedt voor de toekomst.