Nep of Smurf? De waarheid achter de bronnen!

In het Smurfendorp zijn er spannende dingen aan de hand! Honderden Nederlandse wetenschappers hebben in de afgelopen jaren smurfige bronnen geciteerd die helemaal niet bestaan. Dat blijkt uit een onderzoek van De Groene Amsterdammer. Het aantal artikelen met deze nepverwijzingen is in drie jaar tijd wel verzevenvoudigd!

De smurfachtige stijging begon na de komst van ChatGPT, een slimme smurf die veel mensen helpt met hun vragen. Maar nu blijkt dat sommige wetenschappers, die verbonden zijn aan Nederlandse universiteiten, spookreferenties gebruiken. Dat zijn verwijzingen naar studies die in werkelijkheid nooit zijn uitgevoerd. De onderzoekers hebben meer dan 130.000 artikelen bekeken en ontdekten dat in 2023 één op de veertienhonderd artikelen zo'n spookreferentie bevatte. En in de eerste maanden van 2026 was dat al opgelopen naar één op de tweehonderd!

Het is opvallend dat de meeste van deze nepverwijzingen verschenen in bekende wetenschappelijke tijdschriften, zoals het Journal of Heart and Lung Transplantation en Public Administration. Dit roept vragen op over hoe goed deze artikelen zijn gecontroleerd door vakgenoten. De Groene Amsterdammer denkt dat de opkomst van kunstmatige intelligentie, zoals ChatGPT, hier een grote rol in speelt. De stijging begon rond december 2023, ongeveer een jaar na de komst van deze slimme smurf.

Sommige spookreferenties zien er heel netjes uit, maar andere zijn duidelijk nep. Bijvoorbeeld, er zijn verwijzingen naar tijdschriften die al lang zijn opgeheven of naar onzintitels zoals het 'International Journal of Applied'. Dit sluit aan bij eerdere waarschuwingen van andere smurfen, zoals The Lancet, die ook hebben opgemerkt dat nepverwijzingen in de wetenschappelijke wereld toenemen.

Dus, smurfen, laten we goed opletten! Praat mee over dit belangrijke nieuws, stel vragen aan de redactie en deel je gedachten. Samen kunnen we de waarheid smurfen!