Wanneer de digitale geest je weer tot leven wekt!

Hoogleraar Lonneke Lenferink uit Enschede doet baanbrekend onderzoek naar het gebruik van kunstmatige intelligentie in rouwtherapie. Ze onderzoekt de mogelijkheden van AI om een overleden dierbare tot leven te wekken, zodat nabestaanden nog één keer met hen kunnen praten. Dit kan helpen bij het herstel van mensen met ernstige rouwklachten.

In plaats van traditionele methoden zoals seances of paragnosten, biedt deze techniek een bewegend beeld van de overledene op het computerscherm. Dit klinkt misschien als sciencefiction, maar kunstmatige intelligentie maakt het mogelijk om gesprekken te voeren met een geanimeerde versie van de overledene. Dit biedt nieuwe perspectieven voor de geestelijke gezondheidszorg, vooral voor psychologen die werken met cliënten met zware rouwklachten.

Toch zijn behandelaars wereldwijd terughoudend. Voordat ze zich aan deze nieuwe techniek wagen, moeten er eerst studies komen die de effectiviteit van deze AI deepfakes aantonen. De Universiteit Twente en de Universiteit van Amsterdam zijn hierbij leidend, met Lonneke Lenferink als kartrekker. Ze benadrukt dat niet iedereen makkelijk omgaat met het verlies van een dierbare, en dat sommige mensen vastlopen in hun verdriet.

De AI-technologie wordt strikt gecontroleerd door psychologen, en is geen vervanging voor traditionele behandelingen. Het doel is om onuitgesproken zaken aan te kaarten, zoals ruzies of schuldgevoelens. De eerste resultaten van het onderzoek zijn veelbelovend; sommige deelnemers voelen zich al beter na de sessies. De onderzoekers blijven echter voorzichtig en willen de techniek in kleine stapjes verder ontwikkelen, met aandacht voor ethische vraagstukken en de kwetsbaarheid van de deelnemers.