Een lockdown vol verrassingen!

In maart 2020 voelde de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) zich "overvallen" door het kabinetsbesluit om een bezoekverbod in verpleeghuizen in te stellen. Dit vertelde Marina Eckenhausen, destijds hoofdinspecteur bij de IGJ, tijdens haar getuigenis voor de parlementaire enquêtecommissie Corona. Eckenhausen gaf aan dat de inspectie niet op de hoogte was van deze beslissing en dat het veel vragen opriep vanuit zorginstellingen.

De IGJ is verantwoordelijk voor de controle van de veiligheid en kwaliteit van zorg in verpleeghuizen. Tijdens de eerste coronagolf overleden ongeveer tienduizend mensen aan het virus, waarvan de helft in verpleeghuizen. Eckenhausen beschreef het bezoekverbod als een "verschrikkelijke maatregel", maar wilde niet oordelen over de juiste beslissing achteraf.

Eckenhausen waarschuwde minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge dat de pandemie niet alleen als een gezondheidscrisis moest worden gezien, maar als een samenlevingscrisis. Ze pleitte voor de betrokkenheid van bredere expertises, zoals sociaal en gedragskundigen, om het beleid te verbeteren. Ondanks haar suggesties werd er weinig gedaan met haar adviezen.

In begin 2021 stuurde de IGJ een "pittige brief" naar het kabinet met aanbevelingen om toekomstige crisissituaties in de zorg te voorkomen. Eckenhausen uitte zorgen over de afschaling van maatregelen na een lockdown en benadrukte dat de situatie in de zorg beter gemonitord moest worden. Ze had al vroeg in de pandemie gewaarschuwd dat patiënten over ziekenhuizen verspreid moesten worden om de druk op de zorg te verlichten.

Eckenhausen bevestigde ook dat verpleegkundigen de ervaring hadden dat er in de eerste coronagolf sprake was van code zwart, waarbij zieke mensen niet meer in het ziekenhuis terecht konden. Haar getuigenis biedt een blik op de uitdagingen en beslissingen die tijdens de pandemie zijn genomen.