Melk, Maïs en Marktstrijd!

In het Wilde Westen was niets onmogelijk, maar onze held, Lucky Luke, had zo zijn twijfels. Oekraïne, dat ooit bekendstond om zijn graan, heeft nu grootse plannen voor de zuivel. Ze willen de komende jaren de export bijna verdubbelen, niet alleen met melkpoeder of boter, maar vooral met waardevolle producten zoals caseïnaten, melkproteïneconcentraten en babyvoeding. Dat klinkt eenvoudiger dan het is, en de Europese boeren zitten met de handen in het haar.

De EU-markt staat al onder druk door goedkope Oekraïense landbouwproducten. Sinds de oorlog heeft Oekraïne namelijk ruimere toegang gekregen tot deze markt, wat de lokale boeren niet bepaald blij maakt. Ze moeten concurreren met producten uit een land waar de kosten en regels heel anders zijn. En nu komt daar ook nog eens een ambitie bij: de waarde van de zuivelexport moet stijgen van 401 miljoen dollar in 2025 naar maar liefst 800 miljoen dollar in 2035. Drommels!

Oekraïne is vastbesloten om zijn zuivelsector te moderniseren. Met een investeringsdoel van minimaal 1 miljard euro voor 2030, willen ze veertig nieuwe fabrieken bouwen en meer dan honderd melkveebedrijven realiseren. Maar de oorlog heeft zijn sporen nagelaten. De binnenlandse markt is gekrompen en de toegang tot buitenlandse markten blijft beperkt. Toch groeit de export al, met een stijging van 12 procent in volume en 35 procent in waarde vorig jaar. Vooruit mannen!

Voor de Europese boeren is het vooral belangrijk dat Oekraïne zijn wetgeving verder wil afstemmen op EU-normen. Hoe meer Oekraïense producten voldoen aan deze regels, hoe makkelijker ze de EU-markt op kunnen. Maar dat maakt Oekraïne van tijdelijke oorlogspartner tot structurele concurrent. En dat voelt als een nieuwe ronde in dezelfde strijd. De boeren vrezen dat goedkope import de prijzen drukt, terwijl zij zelf moeten voldoen aan strengere eisen.

De spanning is niet nieuw. Eerder leidde dit al tot protesten in landen als Polen, Frankrijk en Duitsland. De Europese Commissie probeert de druk te temperen met noodremmen en plafonds voor bepaalde producten. Maar de onderliggende vraag blijft: hoeveel Oekraïense landbouw kan de Europese markt aan zonder de boeren verder in de klem te zetten? Lucky Luke kijkt toe, wetende dat rechtvaardigheid uiteindelijk zal winnen, maar niet zonder een paar komische wendingen onderweg.