De zee in opstand: een legende herboren

De oceaan heeft deze maand een recordhoge gemiddelde temperatuur van bijna 21 graden Celsius bereikt, een ongekende gebeurtenis in deze tijd van het jaar. Dit fenomeen is te wijten aan de combinatie van het weersverschijnsel El Niño en de gevolgen van klimaatverandering. Op 21 juni werd de gemiddelde oceaantemperatuur gemeten op 20,86 graden Celsius, waarmee de records van 2023 en 2024 net werden overtroffen. De oceanen buiten de poolgebieden waren tussen de 0,35 en 0,73 graden warmer dan normaal, wat als een significante stijging wordt beschouwd.

El Niño, dat elke twee tot zeven jaar voorkomt, maakt deze zomer zijn terugkeer. Dit verschijnsel, dat de laatste keer eindigde in 2024, leidt tot verhoogde watertemperaturen in delen van de Stille Oceaan, zwakkere tropische passaatwinden en veranderingen in oceaanstromingen. Hierdoor komt er minder koud water naar het oppervlak, wat wereldwijd invloed heeft op weerpatronen. Deze "super-El Niño" wordt mogelijk de krachtigste in jaren en zelfs van deze eeuw.

De gevolgen van deze hoge temperaturen zijn verstrekkend. In Zuid-Amerika, Oost-Afrika en Zuidoost-Azië neemt de kans op overstromingen toe, terwijl Noord-Amerika, Australië en Indonesië te maken krijgen met droogte en bosbranden. Overal in de wereld kunnen de zomermaanden warmer zijn dan gemiddeld, wat kan leiden tot het breken van temperatuurrecords. De opwarming van de aarde, veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen, draagt hier ook aan bij.

In Europa en Nederland zijn de effecten van El Niño minder merkbaar, met mogelijk iets hogere temperaturen en natter weer volgend voorjaar. Caribisch-Nederland kan echter warmer en droger worden, hoewel de kans op orkanen afneemt. De hoge oceaantemperaturen zullen ook druk uitoefenen op mariene ecosystemen, zoals vissen, zoogdieren en koraal.

Carlo Buontempo, directeur van Copernicus Climate Change Service, benadrukt het belang van betrouwbare klimaatmetingen en Europese wetenschap. Hij verwacht dat de komende maanden nog meer records zullen worden gebroken, wat de urgentie van de klimaatcrisis onderstreept.