Zon, Zomer en een Zucht van Spijt!

De hittegolf die momenteel Europa teistert, zou zonder klimaatverandering vrijwel onmogelijk zijn geweest. Wetenschappers van World Weather Attribution (WWA) hebben ontdekt dat extreme temperaturen in juni vijftig jaar geleden bijna niet voorkwamen. Dit nieuws is voor KNMI-onderzoeker Sjoukje Philip zowel een bevestiging als een verrassing. "We zien nu dat de hittegolf zo wijdverspreid is en dat de temperaturen de afgelopen jaren hard zijn gestegen," zegt ze.

Bij het vergelijken met de hittegolf van 2003, de eerste grote hittegolf van dit millennium, blijkt dat de huidige hitte overdag ongeveer 2 graden warmer is dan toen. Ook 's nachts zijn de temperaturen aanzienlijk gestegen; zo zouden de nachten in 2003 1,3 graden koeler zijn geweest. Philip merkt op dat dit verschil opmerkelijk is, vooral omdat veel mensen de hitte van 2003 nog goed herinneren.

De onderzoekers hebben vastgesteld dat de zinderende hitte 's nachts tegenwoordig honderd keer vaker voorkomt dan in 2003. Dit is zorgwekkend voor de gezondheid, omdat het moeilijker wordt om 's nachts af te koelen. De hoge luchtvochtigheid maakt de situatie nog gevaarlijker. In 90 procent van de Nederlandse steden is de natteboltemperatuur, die aangeeft hoe zwaar de hittestress is, momenteel hoger dan ooit gemeten.

Philip benadrukt dat de records die worden gebroken niet verrassend zijn, maar dat het belangrijk blijft om deze informatie te herhalen. De onderzoekers hebben ook gekeken naar de rol van El Niño, maar deze bleek geen invloed te hebben op de huidige hitte. Het effect van klimaatverandering op deze hittegolf is duidelijk en Philip wijst erop dat de maximumtemperaturen in West-Europa drie keer sneller stijgen dan het wereldgemiddelde. Dit komt onder andere doordat land sneller opwarmt dan oceaan en de wind in de zomer vaker uit het zuiden waait, wat warmere lucht aanvoert.