Zonnestralen voor de rijken, schaduw voor de rest!

In Nederland zijn er inmiddels meer dan 3 miljoen huishoudens met zonnepanelen, maar de voordelen van de energietransitie komen vooral terecht bij de rijkste groepen. Dit blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB). Van alle huishoudens met zonnepanelen behoort meer dan de helft tot de 40 procent hoogste inkomens- en vermogensgroepen. In tegenstelling tot deze groep, heeft de onderste 40 procent slechts ongeveer een vijfde van de zonnepanelen in bezit. Deze ongelijkheid is de afgelopen jaren nauwelijks veranderd, ondanks de toename van het aantal zonnepanelen.

Tussen 2020 en 2024 verdubbelde het aantal huishoudens met zonnepanelen van 1,5 miljoen naar meer dan 3 miljoen. Echter, deze groei heeft niet geleid tot een inhaalslag voor lagere inkomensgroepen. Naast inkomen speelt ook de woonplaats een belangrijke rol. In de buitenwijken zijn er aanzienlijk meer zonnepanelen op daken dan in stedelijke gebieden. Gemeenten rondom grote steden zoals Amsterdam en Rotterdam lopen voor op de steden zelf als het gaat om zonnepaneelbezit.

Het type woning is ook van invloed op de adoptie van zonnepanelen. Vrijstaande huizen hebben relatief vaak zonnepanelen, terwijl tussenwoningen in absolute aantallen de grootste groep vormen. Woningen met een WOZ-waarde tussen de 600.000 en 1 miljoen euro hebben de hoogste adoptiegraad. Bij de duurste woningen neemt het aandeel zonnepanelen echter weer af.

Woningcorporaties spelen een cruciale rol in het toegankelijk maken van zonnestroom voor huishoudens met lagere inkomens. Ongeveer 24 procent van de corporatiewoningen had in 2024 zonnepanelen, wat huurders helpt om te profiteren van lagere energiekosten. Zonder de investeringen van woningcorporaties zou het aandeel zonnepanelen onder lagere inkomensgroepen veel lager zijn. In de particuliere huursector blijft de verduurzaming echter achter, met slechts 12 procent van deze woningen die zonnepanelen heeft.

Het CPB constateert dat ondanks jaren van stimuleringsbeleid de meerderheid van de Nederlandse huishoudens nog steeds niet beschikt over duurzame technologie. Eind 2024 had meer dan 61 procent van de huishoudens geen zonnepanelen, warmtepomp of elektrische auto. Hierdoor blijft een volledig geëlektrificeerd huishouden voornamelijk voorbehouden aan de meest welvarende Nederlanders.