Wie verkoelt de politiek in een smeltende samenleving?

In juni 2023 overleed een schokkend aantal van 876 Nederlanders, vermoedelijk als gevolg van extreme hitte. Het Nationaal Hitteplan was toen niet geactiveerd, wat ons land overviel met een onverwachte hittegolf. Nu, met de dreiging van een nieuwe superhittegolf met temperaturen boven de 35 graden, rijst de vraag of Nederland deze keer beter voorbereid is.

De overheid heeft haar inspanningen opgevoerd. Bij stijgende temperaturen komt een complex netwerk van instanties in actie, van het Weer Impact Team tot de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing. De vraag wie wat doet, is cruciaal. Waterschappen zijn al bezig met droogte en dijken, terwijl het KNMI de temperatuur nauwlettend in de gaten houdt en waarschuwingscodes afgeeft.

Hoewel er nu nog geen crisissfeer is, zijn er duidelijke protocollen voor als de situatie verslechtert. De politie, brandweer en andere hulpdiensten staan klaar om in te grijpen als dat nodig is. Voorlopig volgen we de voorspellingen van het KNMI, en het RIVM en GGD hebben het Nationaal Hitteplan in werking gesteld. Rijkswaterstaat heeft het hitteprotocol uitgebreid, zodat gestrande weggebruikers snel van de snelwegen kunnen worden gehaald.

Toch zijn er twijfels over de effectiviteit van deze maatregelen. Vorig jaar bleek uit een evaluatie van het Hitteplan dat er onduidelijkheden waren over wie verantwoordelijk is bij extreme hitte. De overheid had al aangekondigd meer te willen doen, maar concrete acties blijven vaak uit door een gebrek aan budget. Gemeenten zijn ook niet altijd voorbereid, en slechts een deel heeft een lokaal hitteplan ontwikkeld.

De recente hitte laat zien dat we met steeds extremere weersomstandigheden te maken krijgen. Het is een wake-up call voor Nederland om nu echt in actie te komen en de nodige maatregelen te treffen voor de toekomst.