Vervuiling met een Friese twist!

In alle Friese wateren is PFAS aangetroffen, zo meldt het Friese waterschap Wetterskip Fryslân na uitvoerig onderzoek in 2024 en het jaar daarvoor. Dit waterschap roept de overheid op om maatregelen te nemen, aangezien de gemeten concentraties boven de normen voor oppervlaktewater liggen. Ze pleiten voor een Europees totaalverbod op PFAS, iets waar de Unie voor Waterschappen al langer voor pleit.

Het Friese waterschap was de eerste die op provinciaal niveau in kaart bracht waar PFAS in de wateren aanwezig is. Sinds 2024 kan hun laboratorium meer dan dertig veelvoorkomende PFAS-soorten meten. De resultaten zijn zorgwekkend: PFAS is aangetroffen in alle onderzochte wateren en overschrijdt de bestaande normen, zowel in grote wateren als in poldersloten.

Het onderzoek volgde op de ontdekking dat rond de militaire vliegbasis Leeuwarden een van de grootste PFAS-vervuilingen van Nederland is vastgesteld. In de nabijgelegen wateren werden waarden gevonden die tot wel 900 keer boven de norm liggen. Ook elders in Fryslân zijn de resultaten verontrustend; in vrijwel alle poldersloten ligt de concentratie PFOS, een specifieke vorm van PFAS, boven de norm. Daarnaast is PFAS ook in het grondwater aangetroffen.

Een inventarisatie van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft aangetoond dat op ongeveer zestig plekken in Nederland de PFAS-vervuiling zo ernstig is dat er snel moet worden schoongemaakt. Een EU-rapport voorspelt dat PFAS-vervuiling de Europese landen de komende jaren 440 miljard euro zal kosten als er niets verandert in de aanpak. Nederland blijkt het land met het op één na grootste aantal vervuilde PFAS-locaties in Europa te zijn.