De grootste schat of een valse dreiging?

In Nederland wordt migratie nog steeds als de grootste maatschappelijke dreiging gezien. Dit blijkt uit de Publieksmonitor Maatschappelijke Stabiliteit van het kennisinstituut HCSS, uitgevoerd met KiesKompas. Ondanks de oorlogen in Oekraïne en Iran, blijft migratie voor veel Nederlanders de grootste zorg. Programmadirecteur Gerben Bakker benadrukt dat deze zorgen verder gaan dan alleen beleidskwesties; ze raken aan het gevoel van verandering in de samenleving.

Burgers maken zich zorgen over de culturele samenstelling van hun wijk en de toekomst van hun kinderen. Bakker wijst erop dat bestuurders deze gevoelens niet kunnen wegnemen met economische argumenten. Mensen voelen dat hun rechtvaardigheidsgevoel wordt aangetast, vooral als het gaat om zaken als woningtoewijzing aan statushouders. De overheid lijkt niet meer eerst naar haar eigen burgers te kijken, wat het vertrouwen ondermijnt.

De onvrede over migratie is breder dan vaak wordt aangenomen. Veel Nederlanders ervaren dat politieke beloften over het verminderen van instroom niet worden waargemaakt. Bakker waarschuwt dat het onderwerp niet genegeerd kan worden. Kiezers voelen frustratie omdat politieke debatten over migratie weinig oplossingen bieden. Het sentiment rondom migratie zal pas verminderen als de asielcijfers daadwerkelijk dalen.

Het HCSS-rapport toont aan dat er een zwijgende meerderheid is die kritisch is over migratie. Dit is geen randverschijnsel, maar een breed gedragen sentiment, zelfs onder mensen die zich daar niet dagelijks over uitspreken. Bakker wijst op het risico van verharding; als burgers het gevoel hebben dat hun stem geen invloed heeft, kunnen protesten toenemen. De controle over maatschappelijke problemen en de soevereiniteit van het land zijn belangrijke thema's voor veel Nederlanders. Zolang de instroom van migranten niet zichtbaar daalt, blijft het wantrouwen bestaan.