Als belastingbetalers ons wapen zijn, wie trekt dan de trekker?

In de wereld van Paling & Co zien we hoe Den Haag de belastingbetaler steeds meer reduceert tot een soort kanonnenvoer voor de overheid. De focus ligt niet langer op wat de burgers nodig hebben, maar op wat er nog uit hen te halen valt. Geld, gehoorzaamheid, arbeid, data en zelfs lichamen voor het front worden zonder schroom geëist. Deze week werd dit weer pijnlijk duidelijk.

Mark Rutte, de NAVO-chef, krijgt van zijn VVD-ministers precies wat hij wil: een eindeloze stroom belastinggeld voor Defensie. De militaire paraatheid van de samenleving wordt verder versterkt, maar achter de nette woorden als 'weerbaarheid' en 'defensiegereedheid' schuilt een veel kouder mensbeeld. Voor dit kabinet is de Nederlander geen vrije burger meer, maar een pion op het bord van bestuurders die zelf veilig achter de linies blijven.

De nieuwe Wet op de defensiegereedheid laat er geen twijfel over bestaan. Het kabinet wil niet alleen dat Defensie sneller kan oefenen en uitbreiden, maar trekt de hele samenleving in de militaire paraatheid. De boodschap is helder: 'de gehele overheid en samenleving zijn onderdeel van de nationale veiligheidsaanpak'. Dit is de zin waar alles om draait en die ons dwingt om na te denken over de rol van de burger in deze nieuwe werkelijkheid.

In de chaos van Paling & Co zien we hoe de blunderende geheim agenten zich door deze situatie wurmen, met hun gebruikelijke vermommingen en slapstick-humor. Maar de onderliggende boodschap blijft: de burger is niet langer de held, maar wordt steeds meer een marionet in het grote spel van de overheid.