Wanneer algoritmes de jeugd opvoeden

In een wereld waar TikTok de digitale winkeldeuren opent, zijn Nederlandse kinderen weerloos tegen de verleidingen van deze populaire app. Terwijl China zijn jeugd beschermt met strenge maatregelen zoals een shopverbod voor minderjarigen en een harde schermtijdlimiet, blijft het in Nederland angstvallig stil. De grens van 18 jaar blijkt in de praktijk een wassen neus, waardoor jongeren zonder veel moeite toegang krijgen tot impulsaankopen via TikTok Shop.

TikTok Shop is geen gewone winkel; het is een verleidingsmachine die gebruikers aan het scherm gekluisterd houdt. Elke keer als je de app opent, word je overspoeld met filmpjes vol aanbiedingen van je favoriete influencers. De combinatie van impulsiviteit en de mogelijkheid om zonder drempels te kopen, vormt een giftige cocktail voor jongeren. Hoogleraar Bob Fennis wijst erop dat dit leidt tot financiële problemen, aangewakkerd door algoritmen die inspelen op de angst om er niet bij te horen.

De Europese Commissie heeft zelfs vastgesteld dat TikTok zo verslavend is dat het de regels overtreedt. Ondanks de kennis over de schadelijke effecten van de app, lijkt het voor TikTok en zijn moederbedrijf ByteDance niet te schelen. Met een omzet van 190 miljard dollar per jaar zijn boetes slechts een druppel op een gloeiende plaat. De Ierse privacytoezichthouder legde eerder al een boete op van 530 miljoen euro, maar de gevolgen blijven uit.

Dit patroon van bedrijven die met slechte producten wegkomen, terwijl overheden te traag reageren, is zorgwekkend. Neem bijvoorbeeld de online gokmarkt, die onder leiding van de Nederlandse overheid in 2021 werd geopend, ondanks waarschuwingen over de gevolgen voor jongeren. Nu, met een explosie aan gokverslavingen, komt de politiek pas met maatregelen, maar de schade is al aangericht.

Het is hoog tijd dat Europa ingrijpt. Niet alleen met boetes, maar door TikTok te verplichten aan te tonen dat het veilig is voor jongeren. Tot die tijd zou het verstandig zijn om, net als in China, de app op zwart te zetten om de jeugd te beschermen tegen deze digitale verleidingen.