Onderhandelen met de tegenstander: een reis naar de achterkant van de wereld

Vicepremier Bart van den Brink en minister Tom Berendsen hebben woensdag een geheime missie ondernomen naar Damascus, waar zij met de Syrische regering spraken over de gedwongen terugkeer van Syrische asielzoekers. Dit bezoek markeert een belangrijke stap in de diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Syrië, aangezien het de eerste keer is dat Nederlandse ministers het land bezoeken sinds de val van dictator Assad.

Tijdens hun bliksembezoek ontmoetten de ministers president Ahmed al-Sharaa en minister van Buitenlandse Zaken Assaad al-Shaibani. De gesprekken gingen niet alleen over de terugkeer van Syrische asielzoekers, maar ook over de wederopbouw van het door oorlog verscheurde land en de veiligheidssituatie. Asielminister Van den Brink benadrukte dat de terugkeer van asielzoekers een belangrijke prioriteit is voor het kabinet, vooral gezien het feit dat ongeveer 150.000 Syriërs naar Nederland zijn gevlucht tijdens de burgeroorlog.

Het kabinet-Jetten heeft plannen om ook afgewezen asielzoekers en Syriërs met een tijdelijke verblijfsvergunning te dwingen terug te keren, maar dit vereist de medewerking van de nieuwe Syrische regering. Tijdens het bezoek zijn er nog geen harde afspraken gemaakt, maar er wordt gewerkt aan een gezamenlijk comité om deze kwestie verder te bespreken.

Daarnaast heeft de Syrische president interesse getoond in Nederlandse landbouwexpertise. Het kabinet heeft een technische delegatie beloofd om te onderzoeken hoe Nederland Syrië kan helpen bij het verbouwen van gewassen. Hoewel er geen extra financiële toezeggingen zijn gedaan tijdens dit bezoek, heeft het kabinet eerder 25 miljoen euro vrijgemaakt voor de wederopbouw van Syrië, gericht op het faciliteren van vrijwillige terugkeer.

De ministers reisden per auto van Beiroet naar Damascus, een rit van ongeveer drie uur, en het bezoek werd geheim gehouden vanwege de veiligheidssituatie in het land. Berendsen en Van den Brink spraken ook met religieuze leiders van minderheidsgemeenschappen en benadrukten dat een stabiel Syrië alleen mogelijk is als de rechten van alle minderheden worden gerespecteerd. De Syrische overgangsregering staat voor een grote uitdaging, aldus Berendsen.