De wereld in de houdgreep van chaos!

In Nederland groeit de bezorgdheid over de afbrokkeling van de internationale rechtsorde. Dit blijkt uit een peiling van het Instituut Clingendael, waar meer dan 4000 Nederlanders aan deelnamen. De resultaten tonen aan dat veel mensen deze ontwikkeling als een van de grootste dreigingen van onze tijd beschouwen. Hoofdonderzoeker Christopher Houtkamp legt uit dat de angst voortkomt uit recente acties van wereldmachten, met name de Verenigde Staten, die zich steeds minder aan het internationaal recht houden.

Een voorbeeld dat Houtkamp aanhaalt, zijn de dreigingen van voormalig president Trump om Groenland in te nemen. Dit soort uitspraken wekken de indruk dat grootmachten "alles pakken wat ze kunnen", wat bij veel mensen angst oproept. Sinds 2022 onderzoekt Clingendael jaarlijks welke internationale ontwikkelingen Nederlanders als hoopgevend of bedreigend ervaren. Begin 2023 was de vrees voor dreigingen uit Rusland het grootst, vooral na de invasie van Oekraïne.

De categorie "afbrokkelen van de internationale rechtsorde" steeg in de ranglijst van plek 21 naar plek 3, achter cyber- en fysieke sabotage van vitale infrastructuur. Houtkamp had deze stijging niet verwacht, vooral omdat eerdere schendingen van het internationaal recht in andere conflicten geen vergelijkbare reacties opriepen. Hoogleraar internationaal recht Larissa van den Herik bevestigt dat de terugtrekking van de VS als sponsor van de internationale rechtsorde een grote zorg is.

Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat veel Nederlanders twijfelen aan de weerbaarheid van ons land. Een meerderheid denkt dat Nederland binnen vijf jaar niet in staat zal zijn om een internationale crisis het hoofd te bieden. Ook is er weinig vertrouwen in een snel herstel van de rechtsorde; 63 procent van de respondenten verwacht dat de afbrokkeling zal aanhouden.

Toch zijn er ook hoopvolle signalen. Respondenten zien positieve ontwikkelingen in de bescherming van de gemeenschap en het verminderen van internationale afhankelijkheid. Dit omvat onder andere een betere verdediging tegen cyberaanvallen en investeringen in de militaire capaciteiten van Europese landen. Van den Herik benadrukt het belang van een sterke Europese Unie als machtsblok, met nauwere samenwerking en partnerschappen buiten de EU om de internationale rechtsorde te ondersteunen.