Schaduwen van de Alliantie: Oorlogsrecht onder Vuur

Tijdens de militaire missies in Afghanistan hebben Nederlandse inlichtingenofficieren maar liefst 28 meldingen gedaan van mogelijke oorlogsmisdaden door bondgenoten. Deze rapporten werden niet verder onderzocht door Nederland en zijn ook niet doorgegeven aan de betrokken landen. Het ministerie van Defensie heeft aangegeven niet te weten wat er met deze meldingen is gebeurd en heeft geen pogingen ondernomen om dit nu alsnog te achterhalen.

De meldingen betroffen voornamelijk Afghaanse militairen en militairen van twee niet bij naam genoemde coalitiepartners. Minister Dilan Yesilgöz heeft recent laten weten dat Nederland de rapporten met meldingen van mogelijke oorlogsmisdaden heeft gedeeld met de betrokken landen, maar niet met Afghanistan zelf, vanwege het ontbreken van officiële diplomatieke betrekkingen. Defensie benadrukt dat Nederlandse eenheden niet in verband zijn gebracht met schendingen van het humanitair oorlogsrecht.

Een van de meldingen betreft een incident uit 2010, waarbij een Afghaanse man werd gearresteerd en later door Australische militairen werd gedood. De Nederlandse inlichtingenofficieren concludeerden dat er onvoldoende bewijs was om de man als de bommenmaker van de Taliban te beschouwen. Ondanks het rapport over de mogelijke marteling en executie van de man, heeft Defensie geen onderzoek gedaan naar deze melding.

Het onderzoek naar de Special Reports werd bemoeilijkt door een chaotisch archief, maar uiteindelijk werden 574 rapporten gevonden, waarvan 28 melding maakten van mogelijke schendingen van het humanitair oorlogsrecht. Defensie heeft bevestigd dat Nederlandse militairen meldingen hebben ontvangen over vermeende schendingen, maar er blijft onduidelijkheid over de verdere afhandeling van deze meldingen en de betrokkenheid van de Nederlandse troepen.